Bark zamrożony — zarostowe zapalenie torebki stawowej
Informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują badania lekarskiego ani indywidualnego planu leczenia.
Co to jest?
Bark zamrożony to choroba, w której torebka stawu ramiennego ulega zapaleniu, pogrubieniu i stopniowemu przykurczowi. Prowadzi to do narastającego bólu oraz znacznego ograniczenia ruchomości barku.
Choroba może pojawić się bez wyraźnej przyczyny albo rozwinąć się po urazie, operacji lub dłuższym unieruchomieniu ręki. Częściej występuje u osób z cukrzycą i chorobami tarczycy.
Najczęstsze objawy
Najbardziej charakterystyczne są:
- stopniowo narastający ból barku
- silne dolegliwości nocne, utrudniające sen
- ograniczenie zarówno samodzielnych, jak i wykonywanych przez lekarza ruchów barku
- trudność w unoszeniu ręki, ubieraniu się lub sięganiu za plecy
- problemy z wykonywaniem codziennych czynności, np. czesaniem włosów czy zapinaniem stanika
Choroba zazwyczaj przebiega etapami: początkowo dominuje ból, następnie narasta sztywność, a w końcowej fazie ruchomość stopniowo powraca. Cały proces może trwać od kilkunastu miesięcy do nawet kilku lat.
W tej jednostce chorobowej niestety, ale bardzo ważny jest czas i zaufanie pacjenta do lekarza, bo niestety jest to choroba, która trwa bardzo długo i w związku z tym może prowadzić do frustracji z powodu długotrwałego bólu i braku realnej pomocy. Najlepszym lekarstwem jest czas.
Jak przebiega diagnostyka?
Rozpoznanie opiera się przede wszystkim na rozmowie z pacjentem i badaniu klinicznym. Charakterystyczne jest wyraźne ograniczenie ruchomości czynnej i biernej barku, szczególnie rotacji zewnętrznej.
Zdjęcie RTG wykonuje się głównie w celu wykluczenia innych przyczyn sztywności, takich jak zmiany zwyrodnieniowe. USG lub rezonans magnetyczny mogą być pomocne, gdy podejrzewa się dodatkowe uszkodzenie stożka rotatorów albo inną chorobę barku.
Jak można leczyć?
Leczenie dobiera się do fazy choroby i nasilenia objawów. Może obejmować:
- leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, jeśli nie ma przeciwwskazań
- fizjoterapię oraz stopniowe ćwiczenia poprawiające ruchomość
- dostawową blokadę sterydową, szczególnie w bolesnej fazie choroby
W początkowej, bardzo bolesnej fazie zbyt agresywne rozciąganie może nasilać dolegliwości, dlatego rehabilitacja powinna być dobrana indywidualnie.
Jeżeli pomimo odpowiedniego leczenia nadal utrzymuje się znaczna sztywność, można rozważyć leczenie operacyjne. Najczęściej wykonuje się artroskopowe uwolnienie przykurczonej torebki stawowej. Rzadziej stosuje się mobilizację barku w znieczuleniu.
Kiedy zgłosić się do lekarza?
Konsultacja jest wskazana, gdy ból utrzymuje się przez kilka tygodni, wybudza w nocy albo stopniowo ogranicza zakres ruchu i wykonywanie codziennych czynności. Wczesne rozpoznanie pozwala wdrożyć leczenie odpowiednie do aktualnej fazy choroby.
Pilnej oceny wymaga silny ból po urazie, nagła utrata możliwości poruszania ręką, znaczny obrzęk, zaczerwienienie barku, gorączka albo drętwienie i osłabienie kończyny.